Liefde en geluk IV- Verslaafd aan liefde

Bewustzijn & Levenskunst - dossier

In het volgende fragment komt Jan Geurtz aan het woord over de relatie tussen zelf-afwijzing en liefdesrelaties. Jan haalt een flink stuk uit zijn boek “Verslaafd aan liefde” aan en duidt een en ander spiritueel. Dat is wel een gemiste kans omdat het doorgronden van bedoelde mechanismen vooral eerst onderzocht begrepen moeten worden. Helder analyseren komt dan op de eerste plaats.

Waar ik van mening verschil met Jan is het punt van het spiritueel ego. Ik denk niet dat een spiritueel ego ‘nog altijd beter is dan een neurotisch ego’, zoals Jan het verwoordt. Ik zie vaker het spirituele ego zich vestigen bovenop het neurotisch ego, of dit maskeren. Dit komt veel voor wanneer mensen een zogenaamde spirituele bypass toepassen. De spiritualiteit is dan een zoveelste oppervlakkig probeersel, maar nu wel een die zich als een extra verdedigingsmuur vestigt.

We hebben het dan over een vlucht in (pseudo)spiritualiteit, die gekenmerkt wordt door het vergaren van (spirituele) kennis en het bereiken van een bepaalde graad in ontwikkeling. Het is meer van hetzelfde denken in onderscheid, het volgen van een leer, methode of goeroe, iets dat nergens toe leidt. (zie ook de teksten van de oude Cheng)

Van een neurotisch, of contraproductief ego kun je alleen “los” komen door het te doorzien als ego. Dat begint bij liefdevol en vriendelijk naar je ego-reacties (patronen van denken, doen, handelen enz) te kijken en daarmee te oefenen. Er is dan geen ‘plaats’ meer voor een alternatief ego, spiritueel of niet.

Overigens kennen we in de psychologie ook het begrip ego als een gezonde psychologische structuur dat een kind gaandeweg ontwikkelt om onderscheid te leren maken tussen zichzelf en zijn omgeving. Dat is niet wat hier is bedoeld met ego. Hier gaat het om een neurotisch of contraproductief ego dat in de jeugd het overleven veilig heeft gesteld in een relatief onveilige omgeving, dat destijds nodig was en nu in de weg staat.