Praten over zelfmoord (tekst)


Let op: Als er sprake is van een crisis en de dreiging is acuut, bel 112 of de huisarts.


Over zelfmoord bestaan veel misverstanden en aarzelingen wat te doen als iemand signalen geeft. Belangrijk is dat je daar niet voor wegloopt, niet in paniek raakt, maar aandachtig luistert. Hier wat eerste tips als iemand zijn of haar doodsverlangen uitspreekt. Let op, we hebben het nu niet over een acute dreiging..

Fout is:

  • Het uit de weg gaan, het wegkijken, ook als dit uit angst of onmacht is
  • zeggen dat het niet niet mag, veroordelen, of voorwaarden stellen.
  • zeggen dat iemand het dan voor maar moet doen, het opgeven.
  • op je telefoon blijven kijken.


Wat goed werkt:

  • Maak het bespreekbaar, vraag of iemand zelfmoordplannen heeft.

Je kunt het risico op zelfmoord verkleinen door uit te nodigen er over te praten. Het verlaagt de opgebouwde spanning bij de ander. Er komt mogelijk ruimte om te denken over hulp. Het is nooit aangetoond dat het vragen naar zelfmoordgedachten mensen op ideeën zou brengen. Een goede vraag: denk je wel eens aan zelfmoord? Of deze: heb je er wel eens gedacht uit het leven te stappen?

  • Zet je mobiele telefoon uit!

Het is voor veel mensen een ingebakken reflex om steeds maar op dat mobieltje te kijken. Het kan helemaal verkeerd uitpakken als iemand zijn grote angst deelt, terwijl jij op je mobiel zit te koekeloeren.

  • Neem mensen serieus die roepen dat ze zelfmoord willen plegen.

55-90% van de mensen die zelfmoord plegen, hebben vooraf signalen gegeven. Een uitspraak als “Ik maak er een einde aan” is eerder een schreeuw om hulp dan manipulatie of aandachttrekkerij. Neem dit serieus.

  • Aandacht geven en luisteren, niet te veel praten.

Mensen denken aan zelfmoord vanwege hun situatie of problemen. Zelfmoord is geen doel op zich.  Niet gaan praten en adviseren, door aandachtig te luisteren doe je al heel veel. Gaandeweg het gesprek mag je best vragen of iemand wat meer hulp zou willen aannemen. Neem contact op met 113 voor verder advies.

  • Begrijpen wat een doodswens te zeggen heeft.

Zelfmoord is een uiting van lijden en een poging iets aan dat lijden te doen. Het is geen aangeboren afwijking waardoor mensen er uiteindelijk uitstappen. Mensen met zelfmoordgedachten willen een oplossing voor problemen, wanhoop en pijn. Wel kunnen bepaalde psychische aandoeningen en medicijnen het risico op suïcidaliteit vergroten.